महागात पडलेली चिवचिव; A costly tweet.

दुसर्‍या महायुद्धाच्या कालात, इंग्लंडमधे सरकारकडून एक वाक्य लोकांना सारखे सांगितले जात असे. ‘Loose Lips Sink Ships’ म्हणून. या वाक्याचा अर्थ असा होता की अनवधानाने काहीतरी बडबड करू नका. कोठेतरी काहीतरी बोलाल. शत्रुचे गुप्त हेर सगळीकडे पसरलेले असल्याने त्यांना माहिती मिळेल व देशाचे मोठे नुकसान होईल. महायुद्धाच्या वेळची गोष्ट ठीक होती हो! आता काय त्याचे? असे कदाचित बरेच लोक म्हणण्याची शक्यता आहे. प्रत्यक्ष बाष्कळ व फालतु बडबड कदाचित आता चालून जाईल पण आंतरजालावरच्या ट्विटर किंवा फेसबूकवर तुम्ही अशी बडबड करत असाल आणि त्या बडबडीत जर अमेरिकेबद्दल काही शब्द तुम्ही उच्चारलेत तर दुसर्‍या महायुद्धातील ब्रिटिश सरकारप्रमाणेच अमेरिकन सरकार तुमच्याकडे संशयाने बघू लागेल आणि आता तुमचे काही खरे नाही हे लक्षात येईल.

Leigh Van Bryan या एका आयरिश माणसाने 16 जानेवारी 2012 रोजी आपल्या एक मित्राला ट्विटर वरून एक चिवचिव किंवा ट्विट पाठवली होती. या चिवचिवीचा मसुदा होता ” @MelissaxWalton free this week for a quick gossip/prep before I go and destroy America?” या ब्रायन महोदयांचे म्हणणे आहे की या चिवचिवितल्या “destroy America?” या शब्दांचा अर्थ ब्रिटिश स्लॅन्ग किंवा बोलीभाषेत पार्टी करणे असा आहे. पण अमेरिकन सरकारच्या होमलॅन्ड सिक्युरिटी विभागाच्या हवालदार वगैरे मंडळींनी या शब्दांचा अर्थ मोठ्या गंभीरपणे घेतला असल्याने त्यांची चांगलीच पंचाईत झाली आहे.

हे ब्रायन महोदय व त्यांचा मित्र जेंव्हा अमेरिकेतील लॉस ऍन्जेलिस येथील आंतर्राष्ट्रीय विमानतळावर उतरले तेंव्हा या पोलिसांनी त्यांना सरळ ताब्यातच घेतले. 12 तास त्यांची कसून चौकशी करण्यात आली. अतिशय गंभीरपणे या दोघांच्या अमेरिकेला येण्यातील हेतूबद्दल त्यांना अनेक प्रश्न विचारले गेले. या ब्रायन महाशयांनी मागे कधीतरी “digging up Marilyn Monroe,” अशी एक चिवचिव केली होती. या चिवचिवीबद्दलही त्यांना बरेच प्रश्न विचारले गेले. एवढी चौकशी केल्यावरही पोलिसांचे समाधान झाले नाही व ब्रायन आणि त्याचा मित्र या दोघांनाही इंग्लंडला जाणार्‍या पुढच्या विमानात बसवून देऊन त्यांची बोळवण करण्यात आली.

या घटनेमुळे दोन, तीन गोष्टी लक्षात आल्या आहेत. एकतर अमेरिकन पोलिस व गुप्त हेर खाती, आंतरजालावरच्या ट्विटर किंवा फेसबूक या सारख्या सोशल नेटवर्किंग मिडिया वरून संदेशांची जी देवाण घेवाण होत असते त्यांच्याकडे देशाच्या संरक्षणाच्या दृष्टीने अतिशय बारीक नजर ठेवून आहेत. व दुसरे म्हणजे या मिडियावरून जी बाष्कळ बडबड केली जाते त्या बडबडीचा खरा बाष्कळ अर्थ ही मंडळी समजावून न घेऊ शकणारी अशी खाकी डोक्याची आहेत. असल्या फालतु बडबडीतून काहीतरी महत्वाचे शोधण्याच्या या खटाटोपात, प्रचंड प्रमाणात, सरकारचा म्हणजे पर्यायाने लोकांचा पैसा व सरकारी अधिकार्‍यांचा वेळ वाया जातो आहे. अमेरिकन सरकारने हे मागेच जाहीर केले आहे की देशाच्या संरक्षणाच्या दृष्टीकोनातून, आंतरजालावरचे संदेश तपासून, त्यातून काही विशिष्ट वैयक्तिक माहिती असलेल्या मंडळींचा शोध घेण्याचा त्यांचा प्रयत्न सतत चालू आहे. परंतु हा शोध घेणारी मंडळी जर इतक्या खाकी डोक्याने हा शोध प्रयत्न करणार असले तर या पयत्नांचा मूळ हेतू काही साध्य होण्याची शक्यता वाटत नाही.

आंतरजालावरून फालतु, बाष्कळ बडबड करणार्‍या मंडळींना ही ब्रायन घटना एक प्रकारचा धोक्याचा संदेशच आहे. त्यांचे हे संदेश भविष्यात त्यांना कधीही गोत्यात आणू शकतात. कारण त्यांच्या या बडबडींचा त्यांना अभिप्रेत असलेला अर्थ काहीही असो! तो तपासणारी मंडळी खाकी डोक्याचीच असल्याने ती काय अर्थ लावतील हे सांगणे मोठे कठिण आहे.

1 फेब्रुवारी 2012